อุปกรณ์ป้องกันสำหรับคนขี่มอเตอร์ไซค์: มากกว่าแค่หมวกกันน็อก

คนขี่มอเตอร์ไซค์ไม่มีตัวถังรถช่วยกันแรงกระแทกเหมือนคนขับรถยนต์ เมื่อเกิดเหตุ ร่างกายจึงสัมผัสกับพื้นถนนและสิ่งกีดขวางโดยตรง สิ่งเดียวที่อยู่ระหว่างตัวเรากับถนนคือ อุปกรณ์ที่สวมอยู่

หมวกนิรภัยคือด่านแรกและสำคัญที่สุด แต่บาดแผลที่มือ แขน ขา และเท้าก็ทำให้ต้องพักฟื้นนานได้เช่นกัน บทความนี้พาไปดูอุปกรณ์ที่ควรมีเพิ่มจากหมวก และวิธีเลือกให้ใช้ได้จริงในอากาศร้อนแบบบ้านเรา

หมวกนิรภัย: ด่านแรกที่ขาดไม่ได้

กฎหมายกำหนดให้ ทั้งคนขับและคนซ้อน ต้องสวมหมวกนิรภัย และห้ามคนขับขี่ขณะที่คนซ้อนไม่สวมหมวก (มาตรา 122 พ.ร.บ.จราจรทางบก) รายละเอียดเรื่องโทษ ข้อยกเว้น และการตัดแต้ม อ่านได้ที่ กฎหมายหมวกกันน็อก

ส่วนตัวหมวก ผลิตภัณฑ์หมวกนิรภัยสำหรับผู้ใช้รถจักรยานยนต์ต้องเป็นไปตามมาตรฐาน มอก. 369–2557 (พระราชกฤษฎีกา พ.ศ. 2559 มาตรา 4) ข้อแนะนำในการเลือกและใช้หมวก

• เลือกหมวกที่มีเครื่องหมาย มอก. และพอดีศีรษะ ใส่แล้วไม่หลวมโยกไปมา
• รัดสายคางทุกครั้ง หมวกที่ไม่รัดสายอาจหลุดตั้งแต่จังหวะแรกที่กระแทก
• หมวกแบบเต็มใบ ป้องกันคางและใบหน้าได้มากกว่าแบบครึ่งใบหรือเปิดหน้า
• เปลี่ยนหมวกที่เคยผ่านการกระแทกแรง แม้ภายนอกจะดูไม่เสียหาย เพราะโฟมด้านในอาจยุบไปแล้ว
• ใช้บังลมหรือแว่นที่ใส ไม่มีรอยขีดข่วนมาก โดยเฉพาะตอนกลางคืน

อุปกรณ์ที่ควรมีเพิ่มจากหมวก

เวลาเลือกการ์ดหรือเสื้อขี่รถ ให้ดูข้อมูลมาตรฐานการทดสอบที่ผู้ผลิตระบุไว้บนฉลาก แทนการดูจากหน้าตาหรือราคาอย่างเดียว

ขี่ใกล้บ้านก็ต้องป้องกัน

หลายคนสวมอุปกรณ์ครบเฉพาะตอนออกทริปไกล แต่ขี่ไปตลาดหรือส่งลูกที่โรงเรียนกลับใส่แค่เสื้อยืดกับรองเท้าแตะ ความจริงคือการขี่ระยะสั้นในชุมชนก็มีความเสี่ยง เพราะมีรถออกจากซอย รถจอดริมทาง และคนข้ามถนนตลอดเวลา

ถ้ายังไม่พร้อมซื้อครบชุด ลองเรียงลำดับแบบนี้

1. หมวกนิรภัยที่ได้มาตรฐานและพอดีศีรษะ สำหรับทั้งคนขับและคนซ้อน
2. ถุงมือและรองเท้าหุ้มส้น ราคาไม่สูง แต่ช่วยลดบาดแผลที่พบบ่อย
3. เสื้อแขนยาวสีสว่างหรือเสื้อสะท้อนแสง ช่วยให้คนอื่นเห็นเราเร็วขึ้น
4. แจ็กเก็ตที่มีการ์ดและกางเกงขายาวผ้าหนา เมื่อมีงบเพิ่ม หรือเมื่อต้องขี่ทางไกลและใช้ความเร็วสูง

คนซ้อนและเด็กก็ต้องได้รับการป้องกัน

• คนซ้อนต้องสวมหมวกนิรภัยเช่นเดียวกับคนขับ และควรสวมรองเท้าหุ้มส้น
• คนซ้อนต้องนั่งซ้อนท้ายบนอานที่จัดไว้สำหรับคนโดยสาร หรือในที่นั่งพ่วงข้าง (มาตรา 121) ควรวางเท้าบนที่พักเท้า ไม่ให้เท้าหรือชายผ้าเข้าใกล้ล้อ
• เด็กควรใช้หมวกขนาดสำหรับเด็กที่พอดีศีรษะ ไม่ใช้หมวกผู้ใหญ่ที่หลวม
• ระวังท่อไอเสียร้อน โดยเฉพาะขาของเด็กและคนที่ใส่กางเกงขาสั้น

💡 ติดแถบสะท้อนแสงที่หมวกหรือกล่องท้ายรถ และสวมเสื้อสีสว่างเวลาขี่ตอนเช้ามืดหรือพลบค่ำ ยิ่งคนอื่นเห็นเราเร็วเท่าไร ก็ยิ่งมีเวลาหลบมากขึ้นเท่านั้น

เช็คลิสต์ก่อนออกขี่

• ☐ หมวกนิรภัยได้มาตรฐาน รัดสายคางแล้ว ทั้งคนขับและคนซ้อน
• ☐ ถุงมือ เสื้อแขนยาว กางเกงขายาว และรองเท้าหุ้มส้น
• ☐ บังลมหรือแว่นสะอาด มองเห็นชัด
• ☐ ไฟหน้า ไฟท้าย ไฟเบรก และไฟเลี้ยวทำงาน ยางมีลมพอและดอกยางไม่สึก
• ☐ มีชุดกันฝนติดรถในหน้าฝน
• ☐ ไม่มีสายกระเป๋าหรือชายผ้าห้อยใกล้ล้อหรือโซ่

สรุป

• หมวกนิรภัยได้มาตรฐาน มอก. และรัดสายคาง คือสิ่งที่ขาดไม่ได้ทั้งคนขับและคนซ้อน
• ถุงมือ เสื้อมีการ์ด กางเกงขายาว และรองเท้าหุ้มข้อเท้า ช่วยลดบาดแผลจากการล้มและไถล
• สีสว่างและแถบสะท้อนแสงช่วยให้คนอื่นเห็นเราได้เร็วขึ้น
• ถ้างบจำกัด เริ่มจากหมวก ถุงมือ และรองเท้าก่อน แล้วค่อยเพิ่มชิ้นอื่น