จุดที่ถนนตัดผ่านทางรถไฟดูเหมือนเป็นเรื่องธรรมดาสำหรับคนที่ผ่านทุกวัน แต่รถไฟเป็นพาหนะที่ หยุดได้ยากมากและหักหลบไม่ได้ เมื่อพนักงานขับรถไฟเห็นรถที่ค้างอยู่บนราง ก็มักจะช้าเกินกว่าจะหยุดทัน ความปลอดภัยที่จุดตัดจึงขึ้นอยู่กับผู้ขับรถบนถนนเกือบทั้งหมด
หลักที่ควรติดตัวไว้คือ หยุด มอง ฟัง และ ห้ามขับขึ้นรางถ้ายังไม่แน่ใจว่าจะข้ามพ้นได้
กฎหมายกำหนดไว้อย่างไร
พ.ร.บ.จราจรทางบก แยกจุดตัดทางรถไฟเป็น 2 แบบ
| ประเภทจุดตัด | สิ่งที่ผู้ขับขี่ต้องทำ |
|---|---|
| มีสัญญาณหรือเครื่องกั้น (มาตรา 62) | เมื่อมีสัญญาณระวังรถไฟ ไม้กั้นปิด เจ้าหน้าที่ให้สัญญาณ หรือได้ยินเสียงรถไฟใกล้เข้ามา ต้องลดความเร็วและหยุดห่างจากทางรถไฟไม่น้อยกว่า 5 เมตร ไปต่อได้เมื่อรถไฟผ่านไปแล้วและมีสัญญาณให้ผ่าน |
| ไม่มีสัญญาณหรือเครื่องกั้น (มาตรา 63) | ต้องลดความเร็วและหยุดห่างจากทางรถไฟไม่น้อยกว่า 5 เมตร ทุกครั้ง แล้วข้ามได้เมื่อเห็นว่าปลอดภัย |
นอกจากนี้ มาตรา 46 ห้ามแซงภายในระยะ 30 เมตรก่อนถึงทางเดินรถที่ตัดข้ามทางรถไฟ และ มาตรา 57 ห้ามจอดรถในระยะ 15 เมตรจากทางรถไฟผ่าน การฝ่าฝืนมาตรา 62 และ 63 มีค่าปรับเป็นพินัยไม่เกิน 2,000 บาท แต่ราคาที่แท้จริงของความประมาทที่จุดตัดคือชีวิต
หยุด มอง ฟัง ทำอย่างไรจริง ๆ
- หยุด ชะลอตั้งแต่เห็นป้ายเตือนทางรถไฟ และหยุดก่อนเส้นหยุดหรือห่างรางอย่างน้อย 5 เมตร
- มอง หันมองทั้งซ้ายและขวาให้ไกล ทางรถไฟอาจมีโค้ง ต้นไม้ หรืออาคารบังสายตา
- ฟัง ลดเสียงเพลง และลดกระจกลงเล็กน้อยเพื่อฟังเสียงหวูดรถไฟ
- ถ้ามี หลายราง เมื่อรถไฟขบวนหนึ่งผ่านไปแล้ว ให้มองอีกครั้ง เพราะอาจมีอีกขบวนมาจากอีกทาง และอาจถูกขบวนแรกบังไว้
- ห้ามขับอ้อมไม้กั้น หรือเร่งแข่งกับไม้กั้นที่กำลังลง ไม่ว่าจะรีบแค่ไหน
💡 ก่อนขับขึ้นราง ให้มองว่า ฝั่งตรงข้ามมีที่ว่างพอให้รถทั้งคันพ้นรางหรือไม่ ถ้ารถข้างหน้าติดเป็นแถว ให้รอหลังเส้นจนมีที่ว่าง อย่าขับขึ้นไปแล้วต้องหยุดค้างอยู่บนราง
ข้ามรางอย่างไรให้ไม่ค้าง
- ใช้เกียร์ต่ำและความเร็วสม่ำเสมอ สำหรับรถเกียร์ธรรมดา อย่าเปลี่ยนเกียร์ขณะอยู่บนราง เพื่อลดโอกาสเครื่องดับ
- ไม่หยุดรถ ไม่จอด และไม่แซงบนหรือใกล้จุดตัด
- ผู้ขี่รถจักรยานยนต์และจักรยาน ระวังล้อตกร่องรางหรือลื่นบนราง โดยเฉพาะตอนฝนตก ให้ข้ามในแนวที่ตัดกับรางให้ได้มากที่สุดและไม่เบรกบนราง
- รถบรรทุกหรือรถที่ใต้ท้องต่ำ ดูว่าจุดตัดนั้นสูงชันจนท้องรถอาจครูดรางหรือไม่ ถ้ามีป้ายเตือนให้เลือกเส้นทางอื่น
- ตอนกลางคืนหรือมีหมอก ลดความเร็วให้มากกว่าปกติ เพราะมองเห็นไฟรถไฟและสัญญาณได้ยากขึ้น
- ถ้าขับรถยาวหรือลากพ่วง ให้คิดเผื่อว่ารถทั้งคันต้องใช้เวลาข้ามนานกว่ารถเก๋ง รอให้มั่นใจว่ามีเวลาพอจริง ๆ ก่อนเริ่มข้าม
จุดตัดที่ผ่านทุกวันก็ประมาทไม่ได้
อันตรายที่จุดตัดทางรถไฟมักไม่ได้เกิดกับคนที่ไม่รู้จักเส้นทาง แต่เกิดกับคนที่ ผ่านทุกวันจนชิน แล้วเชื่อว่าตัวเองรู้ตารางรถไฟ
- ตารางเดินรถไฟอาจเปลี่ยน และอาจมีขบวนพิเศษหรือรถไฟที่วิ่งช้ากว่ากำหนด อย่าเดาจากความเคยชิน
- รถไฟที่เห็นอยู่ไกล ๆ มักเข้ามาใกล้เร็วกว่าที่สายตากะได้ เพราะเป็นวัตถุขนาดใหญ่ที่วิ่งตรงเข้ามาหาเรา
- อย่าขับตามรถคันหน้าข้ามรางไปติด ๆ โดยไม่มองเอง เพราะคันหน้าอาจข้ามพ้นไปทันพอดี แต่คุณอาจไม่ทัน
- สอนลูกหลานที่เริ่มขี่จักรยานหรือรถจักรยานยนต์ให้หยุด มอง ฟัง ทุกครั้ง ไม่ว่าไม้กั้นจะเปิดหรือปิด
ถ้ารถดับหรือติดค้างบนราง
ถ้ารถดับหรือติดอยู่บนราง ชีวิตสำคัญกว่ารถเสมอ ทำตามลำดับนี้
- พาทุกคนลงจากรถทันที อย่ามัวพยายามสตาร์ตรถถ้าได้ยินเสียงหรือเห็นรถไฟกำลังมา
- เดินออกห่างจากรางให้ไกล โดยเดินเฉียงออกไปทางทิศที่รถไฟกำลังวิ่งมา เพื่อไม่ให้ถูกเศษชิ้นส่วนกระเด็นใส่หากเกิดการชน
- โทร 191 แจ้งตำแหน่งจุดตัดทันที และถ้ามีป้ายหมายเลขติดต่อหรือเจ้าหน้าที่ประจำจุดตัด ให้แจ้งเพื่อประสานกับการรถไฟ
- ถ้ามีคนบาดเจ็บ โทร 1669
- ถ้ามั่นใจว่า ไม่มีรถไฟมาจริง ๆ และมีคนช่วยหลายคน จึงค่อยพิจารณาเข็นรถออกจากราง
| สถานการณ์ | ทำทันที |
|---|---|
| ไม้กั้นลงขณะรถอยู่บนราง | ขับไปข้างหน้าต่อให้พ้นรางทันที อย่าหยุดค้างหรือถอยกลับบนราง |
| รถดับบนราง ได้ยินหวูด | ทิ้งรถ พาทุกคนออกห่างทันที |
| รถดับบนราง ไม่มีรถไฟ | พาคนลงก่อน แจ้ง 191 แล้วค่อยหาทางย้ายรถ |
| เห็นไม้กั้นหรือสัญญาณชำรุด | ข้ามด้วยความระมัดระวังแบบจุดตัดที่ไม่มีเครื่องกั้น และแจ้งเจ้าหน้าที่ |
ถ้าคุณเห็นอุบัติเหตุหรือรถติดค้างบริเวณจุดตัด เมื่ออยู่ในที่ปลอดภัยแล้ว สามารถแจ้งเหตุบน แผนที่ Bok200 เพื่อเตือนผู้ใช้คนอื่นที่กำลังจะผ่านทางนั้นได้
สรุป
- ที่จุดตัดทางรถไฟ ลดความเร็ว และหยุดห่างรางไม่น้อยกว่า 5 เมตรเมื่อมีสัญญาณ หรือทุกครั้งถ้าไม่มีเครื่องกั้น (มาตรา 62 และ 63)
- หยุด มอง ฟัง ห้ามขับอ้อมไม้กั้น และระวังขบวนที่สองเมื่อมีหลายราง
- ขึ้นรางเมื่อฝั่งตรงข้ามมีที่ว่างพอเท่านั้น และไม่เปลี่ยนเกียร์ขณะอยู่บนราง
- รถดับบนราง ให้ทิ้งรถ พาทุกคนออกห่างเฉียงไปทางที่รถไฟวิ่งมา แล้วโทร 191
