"จอดแป๊บเดียว ไม่ได้ลงจากรถ" กับ "หยุดส่งของแค่นาทีเดียว" ฟังดูเหมือนกัน แต่ในกฎหมายจราจร การหยุดรถ กับ การจอดรถ แยกกฎไว้คนละข้อ บางจุดหยุดรับส่งได้แต่ห้ามจอด บางจุดห้ามแม้แต่จะหยุด
การจอดผิดที่ไม่ได้ทำให้เสียแค่ค่าปรับ แต่ยังบังทางเข้าออก บังสายตาคนข้ามถนน หรือทำให้รถดับเพลิงเข้าไม่ได้ บทความนี้สรุปจุดห้ามหยุด จุดห้ามจอด และความหมายของขอบทางสีที่เห็นบ่อย
หยุดกับจอด ต่างกันอย่างไร
ในทางปฏิบัติ หยุดรถ คือการหยุดชั่วคราว เช่น รับส่งคนหรือสิ่งของ โดยคนขับยังอยู่พร้อมจะไปต่อ ส่วน จอดรถ คือการปล่อยรถไว้ ณ จุดนั้น ไม่ว่าคนขับจะอยู่ในรถหรือไม่ก็ตาม
ตามกฎหมาย ก่อนจะหยุดหรือจอดในทางเดินรถ ต้องให้สัญญาณไม่น้อยกว่า 30 เมตร ทำได้เฉพาะเมื่อปลอดภัยและไม่กีดขวางการจราจร และต้องจอดทางด้านซ้าย ให้ด้านซ้ายของรถขนานชิดขอบทางหรือไหล่ทาง ห่างไม่เกิน 25 เซนติเมตร เว้นแต่มีการกำหนดเป็นอย่างอื่น และห้ามจอดในช่องเดินรถประจำทางในเวลาที่กำหนด (มาตรา 54 พ.ร.บ.จราจรทางบก)
จุดห้ามหยุดรถ
มาตรา 55 ห้ามหยุดรถในที่ต่อไปนี้
- ในช่องเดินรถ เว้นแต่หยุดชิดขอบทางด้านซ้ายในกรณีที่ไม่มีช่องเดินรถประจำทาง
- บนทางเท้า
- บนสะพานหรือในอุโมงค์
- ในทางร่วมทางแยก
- ในเขตที่มีเครื่องหมายจราจรห้ามหยุดรถ
- ตรงปากทางเข้าออกของอาคารหรือทางเดินรถ
- ในเขตปลอดภัย
- ในลักษณะกีดขวางการจราจร
ข้อห้ามนี้ไม่ใช้กับคนที่จำเป็นต้องหยุดเพราะมีสิ่งกีดขวาง รถเสีย หรือหยุดตามสัญญาณและเครื่องหมายจราจร
จุดห้ามจอดรถ และระยะที่ต้องเว้น
มาตรา 57 ห้ามจอดรถในที่ต่อไปนี้ เว้นแต่มีกฎหรือเครื่องหมายกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น
| จุด | ห้ามจอด |
|---|---|
| ทางเท้า · สะพาน · อุโมงค์ · ที่คับขัน | ห้ามจอดทั้งหมด |
| ทางร่วมทางแยก | ในทางแยก และในระยะ 10 เมตรจากทางแยก |
| ทางข้าม (ทางม้าลาย) | ในทางข้าม และในระยะ 3 เมตรจากทางข้าม |
| ท่อน้ำดับเพลิง | ในระยะ 3 เมตร |
| ที่ติดตั้งสัญญาณจราจร | ในระยะ 10 เมตร |
| ทางรถไฟผ่าน | ในระยะ 15 เมตร |
| ปากทางเข้าออกอาคารหรือทางเดินรถ | ตรงปากทาง และในระยะ 5 เมตรจากปากทางเดินรถ |
| เขตปลอดภัย | ระหว่างเขตปลอดภัยกับขอบทาง และในระยะ 10 เมตรจากปลายสุดของเขตปลอดภัยทั้งสองข้าง |
| ป้ายหยุดรถประจำทาง | 15 เมตรก่อนถึงป้าย และเลยป้ายไปอีก 3 เมตร |
| ตู้ไปรษณีย์ | ในระยะ 3 เมตร |
| เขตที่มีเครื่องหมายห้ามจอด | ตลอดแนวที่กำหนด |
| จอดซ้อนคันกับรถที่จอดอยู่ก่อน หรือจอดกีดขวางการจราจร | ห้ามทุกกรณี |
ฝ่าฝืนมาตรา 54, 55 หรือ 57 มีโทษ ปรับเป็นพินัยไม่เกิน 2,000 บาท ตาม มาตรา 148
ขอบทางสีบอกอะไร
ความหมายของเครื่องหมายจราจรบนพื้นทางและขอบทาง ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติเป็นผู้ประกาศกำหนด ตาม มาตรา 21 แบบที่พบบ่อยในเมืองคือ
- ขอบทางทาสีขาวสลับแดง หมายถึง ห้ามหยุดรถ ทุกชนิด เว้นแต่หยุดตามสัญญาณหรือเพราะเหตุจำเป็น จึงจอดไม่ได้แน่นอน
- ขอบทางทาสีขาวสลับเหลือง หมายถึง ห้ามจอดรถ แต่หยุดรับส่งคนหรือสิ่งของได้ชั่วครู่ ถ้าไม่กีดขวางการจราจร
ถ้ามีป้ายจราจรกำหนดวันหรือเวลาไว้ ให้ทำตามป้ายประกอบด้วย และแม้ขอบทางจะไม่ได้ทาสี จุดในตารางข้างบนก็ยังห้ามจอดตามกฎหมายอยู่ดี
ก่อนลงจากรถ ต้องทำอะไรบ้าง
- ดับเครื่องและดึงเบรกมือ เมื่อจอดในทางเดินรถโดยคนขับไม่ได้อยู่ควบคุมรถ ถ้าจอดบนทางลาดชัน ให้หันล้อหน้าเข้าหาขอบทาง (มาตรา 58)
- นอกเขตเทศบาล ต้องหยุดหรือจอดในจุดที่คนขับรถคันอื่นมองเห็นได้ไม่น้อยกว่า 150 เมตร (มาตรา 60) อย่าจอดหลังโค้งหรือบนเนิน
- กลางคืนหรือแสงไม่พอ ถ้าจอดในทางเดินรถหรือไหล่ทาง ต้องเปิดไฟตามที่กฎหมายกำหนด (มาตรา 61)
- รถเสีย ให้นำรถพ้นทางเดินรถโดยเร็ว ถ้าจำเป็นต้องจอดในทาง ต้องจอดไม่กีดขวางและแสดงเครื่องหมายหรือสัญญาณเตือน (มาตรา 56)
เช็กลิสต์สั้น ๆ ก่อนเดินจากรถ
- ☐ ไม่อยู่บนทางเท้า สะพาน หรือในทางแยก
- ☐ ห่างทางแยกและสัญญาณไฟอย่างน้อย 10 เมตร ห่างทางม้าลายอย่างน้อย 3 เมตร
- ☐ ไม่บังปากทางเข้าออก ท่อดับเพลิง หรือป้ายรถประจำทาง
- ☐ ขอบทางไม่ใช่ขาวแดง และถ้าเป็นขาวเหลือง แค่หยุดรับส่งแล้วไป
- ☐ จอดชิดซ้าย ขนานขอบทาง ดับเครื่อง และดึงเบรกมือ
ถ้าจอดผิด ตำรวจทำอะไรได้บ้าง
มาตรา 59 ให้อำนาจเจ้าพนักงานจราจร
- สั่งให้ผู้ขับเคลื่อนย้ายรถที่หยุดหรือจอดผิดกฎหมาย
- ยกรถไป หรือใช้เครื่องมือล็อกล้อ โดยเจ้าของรถต้องจ่ายค่าเคลื่อนย้าย ค่าล็อก และค่าดูแลรักษาตามอัตราในกฎกระทรวง
- ถ้าไม่จ่าย ยึดรถไว้ได้จนกว่าจะจ่าย และถ้าพ้น 3 เดือนแล้วยังไม่จ่าย นำรถออกขายทอดตลาดได้
ไม่ทำตามคำสั่งให้ย้ายรถ ขัดขวางการยกรถ หรือทำลายเครื่องมือล็อกล้อ มีโทษ จำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 5,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
💡 ก่อนลงจากรถ มองหาป้ายจราจร สีขอบทาง และระยะจากทางแยก ทางม้าลาย ป้ายรถเมล์ หรือท่อดับเพลิง ใช้เวลาไม่ถึงนาที แต่ช่วยไม่ให้ต้องเสียทั้งค่าปรับและค่ายกรถ
สรุป
- หยุดรถคือหยุดชั่วคราว จอดรถคือปล่อยรถไว้ จุดห้ามหยุดเข้มกว่าจุดห้ามจอด
- ขอบทางขาวแดงห้ามหยุด ขาวเหลืองห้ามจอดแต่หยุดรับส่งได้ชั่วครู่
- กฎหมายกำหนดระยะห้ามจอดไว้ชัด เช่น 10 เมตรจากทางแยก 3 เมตรจากทางม้าลายและท่อดับเพลิง จอดผิดปรับไม่เกิน 2,000 บาท
- ตำรวจยกรถหรือล็อกล้อได้ และเจ้าของรถต้องจ่ายค่าใช้จ่ายเอง
