ป้ายบังคับ วงกลมขอบแดงและพื้นน้ำเงิน หมายถึงอะไร ฝ่าฝืนโทษเท่าไร

ป้ายบังคับคือป้ายที่ "สั่ง" ผู้ขับโดยตรง ว่าต้องทำอะไรหรือห้ามทำอะไร ต่างจากป้ายเตือนที่แค่บอกให้ระวัง การฝ่าฝืนป้ายบังคับจึงเป็นความผิดตามกฎหมายจราจรทันที และบางป้ายยังมีผลต่อคะแนนใบขับขี่ด้วย

มาตรา 21 พ.ร.บ.จราจรทางบก กำหนดให้ผู้ขับปฏิบัติตามสัญญาณและเครื่องหมายจราจรที่ติดตั้งไว้ โดยความหมายของเครื่องหมายแต่ละแบบ ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติประกาศกำหนดในราชกิจจานุเบกษา ฝ่าฝืนทั่วไปมีค่าปรับเป็นพินัยไม่เกิน 4,000 บาท (มาตรา 152) และบางป้ายมีมาตราเฉพาะที่อัตราต่างออกไป

ดูให้ออกว่าเป็นป้ายบังคับ

• ป้ายห้าม วงกลมพื้นขาว ขอบแดง สัญลักษณ์ดำ หลายป้ายมีขีดเฉียงสีแดงทับสัญลักษณ์
• ป้ายบังคับให้ทำ วงกลมพื้นน้ำเงิน สัญลักษณ์สีขาว บอกทิศทางหรือสิ่งที่ต้องทำ
• ป้ายรูปร่างพิเศษ ได้แก่ ป้าย "หยุด" รูปแปดเหลี่ยม และป้าย "ให้ทาง" รูปสามเหลี่ยมหัวกลับ
• บางป้ายมีแผ่นป้ายเสริมด้านล่าง บอกช่วงเวลา ระยะทาง หรือประเภทรถที่ป้ายนั้นใช้บังคับ ให้อ่านด้วยทุกครั้ง

ป้ายหยุดและป้ายให้ทาง

• ป้ายหยุด แปดเหลี่ยม พื้นแดง ตัวอักษร "หยุด" สีขาว ต้องหยุดรถหลังเส้นให้รถหยุด แล้วไปต่อเมื่อปลอดภัย ฝ่าฝืนเท่ากับฝ่าเครื่องหมายจราจรสีแดงที่มีคำว่า "หยุด" ตาม มาตรา 22 ค่าปรับเป็นพินัยไม่เกิน 4,000 บาท และตัด 2 คะแนน เท่ากับฝ่าไฟแดง
• ป้ายให้ทาง สามเหลี่ยมหัวกลับ ขอบแดง พื้นขาว มีคำว่า "ให้ทาง" ต้องชะลอและให้รถในทางที่ตัดผ่านไปก่อน ทางที่มีป้ายหยุดหรือป้ายให้ทาง ถือว่าทางที่ขวางข้างหน้าเป็นทางเอก (มาตรา 72)

ป้ายห้ามที่เจอบ่อย

ป้ายจำกัดความเร็วกำหนดได้ทั้งความเร็วขั้นสูงและขั้นต่ำ แต่ต้องไม่เกินอัตราในกฎกระทรวง ดูตัวเลขตามชนิดรถได้ที่ ความเร็วสูงสุดตามกฎหมาย แยกตามชนิดรถ

ป้ายบังคับให้ทำ (พื้นน้ำเงิน)

• ให้ชิดซ้าย / ชิดขวา ลูกศรเฉียงลงไปทางด้านที่ต้องผ่าน มักติดที่หัวเกาะกลาง
• ตรงไปเท่านั้น / เลี้ยวซ้ายเท่านั้น / เลี้ยวขวาเท่านั้น ลูกศรสีขาวชี้ทิศทางที่อนุญาต
• วงเวียน ลูกศรสีขาวสามหัววนเป็นวงกลม ให้ขับวนตามทิศลูกศร
• ช่องเดินรถประจำทาง รูปรถโดยสาร รถอื่นที่ไม่ได้รับอนุญาตห้ามขับในช่องนี้ (มาตรา 66 ไม่เกิน 2,000 บาท)
• ทางสำหรับรถจักรยาน รูปจักรยาน ผู้ขี่จักรยานต้องใช้ทางนี้เมื่อมี (มาตรา 79)

ไฟเขียวแล้ว ยังต้องดูป้ายไหม

ต้องดู มาตรา 22 (3) บอกว่าไฟเขียวให้ขับต่อไปได้ "เว้นแต่จะมีเครื่องหมายจราจรกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น" เช่น ไฟเขียวแต่มีป้ายห้ามเลี้ยวขวา ก็ยังเลี้ยวขวาไม่ได้ และถ้าเจ้าหน้าที่ตำรวจจราจรให้สัญญาณต่างจากไฟหรือป้าย ให้ทำตามเจ้าหน้าที่ (มาตรา 26) ดูลำดับความสำคัญเพิ่มเติมได้ที่ สัญญาณมือเจ้าหน้าที่จราจร

ถ้าได้ใบสั่งฐานไม่ปฏิบัติตามเครื่องหมายจราจรแล้วไม่ชำระโดยไม่มีเหตุอันสมควร จะถูกตัด 1 คะแนนเพิ่ม (ดู ระบบตัดคะแนนใบขับขี่)

💡 จำสั้น ๆ ว่า "แดง = ห้าม น้ำเงิน = ต้องทำ แปดเหลี่ยม = หยุดสนิท" แล้วอ่านแผ่นป้ายเสริมใต้ป้ายเสมอ เพราะหลายป้ายใช้เฉพาะบางเวลาหรือบางประเภทรถ

สรุป

• ป้ายห้ามเป็นวงกลมขอบแดง ป้ายให้ทำเป็นวงกลมพื้นน้ำเงิน ป้ายหยุดเป็นแปดเหลี่ยม ป้ายให้ทางเป็นสามเหลี่ยมหัวกลับ
• ฝ่าฝืนป้ายบังคับทั่วไปมีค่าปรับไม่เกิน 4,000 บาท ส่วนห้ามหยุด ห้ามจอด และขับย้อนศรมีอัตราไม่เกิน 2,000 บาท
• ฝ่าป้ายหยุดตัด 2 คะแนน ขับย้อนศรตัด 2 คะแนน ขับเร็วเกินป้ายตัด 1 คะแนน
• ไฟเขียวไม่ได้ยกเลิกป้ายห้าม และสัญญาณของเจ้าหน้าที่มาก่อนไฟและป้าย